
Waarom krijg je strepen op een plafond?
Op een plafond zie je elke fout terug, omdat het licht van het raam er schuin langs valt. Een baan die net iets dikker of dunner is, of een aanzet die al half droog was, wordt in dat strijklicht een streep.
Weet je de oorzaak, dan weet je ook wat je anders doet. Dit zijn de oorzaken waar je op let:
- Aanzetten: de rand van de vorige baan was al aangedroogd toen je ertegenaan rolde.
- Te weinig verf: je rolt de verf te ver uit, zodat de laag ongelijk dik wordt.
- Ongelijk zuigende ondergrond: vullingen, reparaties en kale plekken trekken de verf anders in dan de rest.
- Insnijwerk dat al droog is: je sneed de hele kamer in en rolde pas later, zodat je een kader langs de rand ziet.
- Te snel drogen: verwarming hoog, zon op het plafond of tocht door een open raam.
- Afrollen in de verkeerde richting: de laatste streken lopen dwars op het licht, zodat elke ribbel een schaduw geeft.
Eerst de ondergrond: wat je controleert voordat je rolt
Een deel van de strepen en vlekken zie je pas na de eerste laag, maar de oorzaak zat er al. Kijk het plafond daarom bij de opname na met een lamp schuin erlangs, en noteer wat je ziet.
Bij nieuw stucwerk of nieuwe gipsplaten gelden eigen regels voor droogtijd en voorstrijken. Die staan in nieuw stucwerk schilderen. Bij een bestaand plafond loop je deze punten na, in deze volgorde:
- Krijten: veeg met je vinger of een donkere doek over het plafond. Komt er wit poeder af, dan heb je sauswerk of een krijtende laag. Nieuwe verf hecht daar slecht op, dus eerst afwassen of fixeren volgens het technisch blad.
- Vet en vuil: boven het fornuis, rond lampen en bij rokers. Eerst reinigen en naspoelen, dan pas herstellen.
- Scheuren en gaten: vullen, na droging vlak schuren en stofvrij maken.
- Vullingen en kale plekken: apart voorstrijken, zodat ze straks net zo zuigen als de rest.
- Vlekken van lekkage of nicotine: na het reinigen isoleren met een primer die daarvoor bedoeld is, anders slaan ze door je nieuwe laag.
- Structuurplafond of spuitwerk: maak eerst een proefvlak op een onopvallende plek en kijk of de laag vast blijft zitten als hij nat wordt.
Plafond schilderen zonder strepen: de werkwijze
Schilder het plafond voor de wanden. Spatten op de wand werk je dan later weg, en de hoek tussen plafond en wand snijd je bij de wanden strak af, als die ook meegaan.
Werk zo:
- Begin bij het raam en werk in stroken van het raam af naar binnen.
- Snijd niet de hele kamer in één keer in. Snijd per strook het stuk rand in dat je direct daarna rolt, zodat het insnijwerk nog nat is.
- Zet per keer een vlak van ongeveer een roller breed en een armlengte lang op. Verdeel de verf kruislings, zodat er overal genoeg op zit.
- Rol het vlak af in één richting, evenwijdig aan het licht dat door het raam valt, met weinig druk en zonder de roller op te tillen midden in een baan.
- Rol de volgende strook terug in de natte rand van de vorige. Die rand mag niet aangedroogd zijn.
- Rol een plafond af zonder pauze. Stop je toch, doe dat dan bij een balk, een hoek of een andere natuurlijke grens.
- Bijwerken na het drogen doe je niet plaatselijk. Een opgeknapt plekje zie je in strijklicht terug, dus dan gaat de hele laag er nog een keer over.
Licht, warmte en tocht: zo houd je de rand nat
Hoe lang je rand nat blijft, hangt af van de verf en van de ruimte. Gebruik een matte plafondverf, want mat verbergt kleine verschillen beter dan een verf met glans. Kies bij een groot plafond een verf met een lange open tijd, en kijk in het technisch blad wat de fabrikant aangeeft.
Zet de verwarming lager tijdens het rollen en houd ramen en deuren dicht, zodat er geen tocht over het plafond trekt. Valt de zon fel op het plafond, rol dan dat deel als de zon er niet meer op staat. Na het afrollen mag je ventileren, maar niet met tocht recht over de verse laag.
Bij een groot plafond werk je liever met zijn tweeën: één snijdt in en zet op, de ander rolt af. Dan blijft de rand nat en houd je het tempo erin. Een verlengsteel op de roller geeft gelijkmatiger druk dan rollen vanaf een trap.
Toch strepen: herkennen en herstellen
Kijk de laag na als hij droog is, niet als hij nog nat is: nat lijkt alles egaal. Doe dat bij daglicht en met een lamp schuin langs het plafond, zoals de klant hem later ook ziet.
Strepen in de lengte van je banen wijzen op te weinig verf of te veel druk. Een kader langs de rand komt van ingedroogd insnijwerk. Vlekken die anders glanzen zitten vaak op plekken die niet voorgestreken waren. Vlekken die geel of bruin doorkomen zijn niet geïsoleerd.
Herstellen doe je door het hele plafond nog een laag te geven, met de oorzaak opgelost. Glansverschil op vullingen strijk je eerst plaatselijk voor, doorslaande vlekken isoleer je eerst. Dat is een extra laag die je niet had gerekend, dus houd bij hoe vaak het gebeurt en waarom. Dan weet je bij de volgende opname wat je moet meenemen.
Rekenvoorbeeld: een plafond van 5 bij 4 meter
Een voorbeeld met verzonnen maten. Een woonkamerplafond van 5 bij 4 meter is 20 m². Bij twee lagen rol je 40 m². De omtrek die je insnijdt is 2 x 5 plus 2 x 4 = 18 meter, per laag.
Stel dat het technisch blad van jouw plafondverf 8 m² per liter aangeeft, dan heb je voor 40 m² ongeveer 5 liter nodig. Hoe je verfverbruik verder uitrekent, lees je in verfverbruik berekenen.
Het raam zit in dit voorbeeld in de korte wand van 4 meter. Het licht valt dus over de lengte van 5 meter, en daarin rol je af. Je werkt in stroken van de raamwand naar de achterwand.
Reken de uren met je eigen tempo, en vergeet de onderdelen naast het rollen niet: afdekken en afplakken, de ondergrond voorbereiden, voorstrijken van vullingen, insnijden en opruimen. Bij een plafond met veel vullingen of vlekken zit daar een flink deel van je tijd.
Wat je in je offerte en met de klant afspreekt
Zet het plafond op een eigen regel met de m², het aantal lagen en de verf, en de voorbereiding apart. Bijvoorbeeld: "Plafond woonkamer, 20 m², reinigen, scheuren vullen, vullingen voorstrijken, 2 lagen matte plafondverf, wit".
Zag je bij de opname krijtend sauswerk of vlekken, zet het fixeren of isoleren er dan als eigen regel bij. Vond je het niet en kom je het tijdens het werk tegen, dan is het meerwerk. Meld dat eerst en spreek het af, zoals in meerwerk berekenen als schilder.
Spreek ook af hoe jullie het plafond beoordelen. Met een bouwlamp schuin langs het plafond kan ook goed werk nog iets laten zien. Leg vast dat je samen kijkt bij gewoon daglicht en de normale verlichting in de kamer, vanaf de vloer. Hoe je die ronde aanpakt, lees je bij oplevering schilderwerk.