Nieuw stucwerk schilderen: droogtijd, voorstrijk en offerte

Wanneer kun je nieuw stucwerk schilderen?

Pas als het stucwerk door en door droog is. Vocht dat nog in de muur zit, wil eruit. Zet je er te vroeg verf op, dan krijg je vlekken, blaasjes of verf die later loslaat. Dat lijkt dan jouw fout, ook al lag het aan de ondergrond.

Hoe lang het duurt, hangt af van de dikte van de laag, het soort pleister, de temperatuur en hoe goed er geventileerd wordt. Een dunne laag op een warme, goed geluchte zolder is veel sneller klaar dan een dikke laag in een koude, dichte nieuwbouwwoning in november. Kalk- en cementpleister, bijvoorbeeld in een badkamer of bij renovatie, drogen langer dan gipspleister. De vuistregel die je in het vak vaak hoort, ongeveer een week per millimeter, is een grove richting en geen garantie. Vraag de stukadoor wat hij heeft aangebracht en hoe dik, en lees het technische informatieblad van de pleister.

Het najaar maakt het lastiger. Het is koud, ramen blijven dicht en de verwarming staat in een verbouwing vaak nog niet aan. Plan daarom ruimer en spreek met de klant af dat de ruimte gelucht en verwarmd wordt. Stoken met de ramen dicht helpt niet: het vocht moet ergens heen kunnen.

Zo test je of het stucwerk droog is

Ga niet af op de datum in je agenda. Kijk en voel bij elke wand, en doe het op de dag dat je wilt beginnen. Deze controles doe je in een paar minuten:

• Kleur: vers stucwerk is donker en vlekkerig. Droog stucwerk is egaal licht. Zie je nog donkere plekken, vaak in hoeken, achter een kast of onderaan de wand, dan is het daar nog nat.
• Voelen: leg je hand plat op de wand. Voelt een plek kouder dan de rest, dan zit er nog vocht in.
• Folietest: plak een stuk plastic folie van ongeveer 30 bij 30 centimeter met tape rondom dicht op de wand en laat het een nacht zitten. Condens aan de binnenkant of een donkere plek eronder betekent: nog niet schilderen.
• Vochtmeter: heb je er een, meet dan op meerdere plekken per wand en schrijf de waarden op. Op gips is de waarde alleen een indicatie: vergelijk met een plek die zeker droog is. Dan heb je ook iets om aan de klant te laten zien.
• Uitbloei: witte, poederige plekken zijn zouten die met het vocht naar buiten komen. Dat zie je vooral op kalk- of cementpleister, zelden op gipspleister. Borstel ze droog af, dus niet nat, en wacht tot ze niet meer terugkomen.

Voorstrijk of verdunde eerste laag?

Droog stucwerk zuigt sterk en ongelijk. Zet je er meteen een gewone laag latex op, dan zuigt de wand het water uit de verf, droogt hij vlekkerig en hecht hij slecht. Je hebt dus een eerste laag nodig die de ondergrond verzadigt en gelijk maakt. Daar zijn twee gangbare manieren voor.

De eerste is een voorstrijkmiddel of fixeer dat bedoeld is voor zuigende minerale ondergronden. Dat is de veiligste keus bij sterk zuigend werk, bij zanderige of poederige plekken en bij gipsplaat die deels geplamuurd is, zodat het hele vlak hetzelfde zuigt.

De tweede is een eerste laag muurverf die je verdunt met water, als de fabrikant dat op het informatieblad noemt. Hoeveel je verdunt, staat ook daar. Houd je aan dat blad, want te veel water geeft een laag die niets meer bindt. Is het kalk- of cementpleister, kies dan een voorstrijk die geschikt is voor alkalische ondergronden. Op gipspleister is dat niet nodig.

Twijfel je, maak dan op een stuk wand een proefvlak met allebei. Na het drogen zie je meteen welke egaal is en welke vlekken houdt. Neem in elk geval geen voorstrijk die niet past bij de verf die erna komt.

Nieuw stucwerk schilderen in vijf stappen

Is het stucwerk droog en weet je welke eerste laag je gebruikt, dan werk je per ruimte deze volgorde af:

• Nakijken en opschuren: schuur bramen, spatten en randjes bij plinten en kozijnen glad met fijn schuurpapier. Glimmende, gladde plekken schuur je licht op, anders hecht de verf daar slecht. Maak de wand daarna stofvrij.
• Kleine schade herstellen: gaatjes en kleine putjes plamuur je bij. Haarscheuren in hoeken vul je met een overschilderbare acrylaatkit. Laat die drogen volgens de koker voordat je eroverheen schildert. Grote gebreken, zoals holle plekken of losse stukken, zijn voor de stukadoor.
• Eerste laag: voorstrijk of verdunde muurverf, gelijkmatig en nat in nat, zodat je geen aanzetten krijgt.
• Controleren: na het drogen van de eerste laag zie je pas goed wat er nog aan de wand mankeert. Kijk met strijklicht van een lamp schuin langs de wand en werk de laatste plekken bij. Zet op bijgeplamuurde plekken opnieuw wat voorstrijk, anders zie je ze als matte of glanzende vlekken door de aflaag heen.
• Twee lagen muurverf: kies een dampopen muurverf, zodat restvocht nog weg kan. Houd je aan de droogtijd tussen de lagen. In een koude, vochtige ruimte duurt dat langer dan op het blik staat.

Fouten die je op nieuw stucwerk herkent

Vlekken die door elke laag heen blijven komen, wijzen bijna altijd op vocht of zouten in de wand. Doorschilderen helpt dan niet. Stop, laat drogen en begin opnieuw met een geschikte eerste laag.

Verf die in vellen loslaat of die je er met tape zo aftrekt, hecht niet. Meestal komt dat doordat er geen voorstrijk is gebruikt, of doordat het oppervlak glad en dicht was en niet is opgeschuurd. Haal de losse verf eraf en bouw het vlak opnieuw op.

Blaasjes en kleine kratertjes ontstaan als er vocht of lucht uit de wand komt terwijl de verf droogt. Haarscheuren die pas na het schilderen verschijnen, komen vaak door krimp van het stucwerk zelf. Leg bij de oplevering uit wat de oorzaak is en wie het herstelt. Hoe je dat gesprek voert, lees je in oplevering van schilderwerk.

Wat zet je in je offerte voor nieuw stucwerk?

Bij nieuw stucwerk weet je vooraf niet precies wanneer je kunt beginnen en hoe sterk het zuigt. Zet daarom in je offerte waar je van uitgaat, dan heb je later een afspraak om op terug te vallen. Bij de opname van het schilderwerk noteer je wanneer de stukadoor klaar is of was, welke pleister er op zit en of het werk sausklaar is opgeleverd.

Reken de voorbereiding en de eerste laag als aparte regel, los van de twee lagen muurverf. Dan ziet de klant waar de tijd in gaat, en kun je die regel aanpassen als het stucwerk beter of slechter blijkt dan gedacht. Reken met een hoger verfverbruik voor de eerste laag, zoals in verfverbruik per m2 berekenen.

Een rekenvoorbeeld met verzonnen aantallen: een woonkamer met 48 m² nieuw gestucte wand en 30 m² plafond. Dat geeft 78 m² voor de eerste laag, plus twee keer 78 m² aflaag, samen 234 m² te schilderen.

Reken de uren per laag. Stel, je haalt bij de eerste laag 12 m² per uur en bij een aflaag 15 m² per uur. Dat tempo is verzonnen, neem je eigen. Dan kost de eerste laag 6,5 uur en de twee aflagen samen ruim 10 uur. Tel daar de tijd voor opschuren en bijwerken bij op, in dit voorbeeld een uur of twee: samen ongeveer 19 uur.

Wat je per m² vraagt, verschilt per regio en per klus.

Werk je met OffertAI, dan beschrijf je de klus in je eigen woorden, bijvoorbeeld "nieuw stucwerk, eerst voorstrijken, daarna twee lagen dampopen muurverf". Weet je nog niet hoeveel herstel er nodig is, zet die regel dan als "Bedrag dat nog niet vaststaat". Kijk de uren altijd zelf na.

Deze afspraken zet je erbij:

• Startdatum onder voorbehoud: je begint als het stucwerk droog is volgens jouw controle, niet op een vaste dag.
• Ventileren en verwarmen tijdens de droogtijd is aan de klant of de aannemer.
• Kleine oneffenheden herstel je zelf. Grote gebreken in het stucwerk gaan terug naar de stukadoor of worden meerwerk.
• Blijkt de wand nog nat, dan schuift de planning op. Wachttijd en een extra rit kunnen als meerwerk gelden.

Voorbeeldbericht aan de klant over de droogtijd

De meeste klanten willen na de stukadoor zo snel mogelijk verder. Leg vooraf uit waarom je wacht, dan voelt een verschoven datum niet als vertraging door jou. Een bericht dat je kunt aanpassen:

"Goedemorgen, de stukadoor is klaar. Nieuw stucwerk moet eerst helemaal droog zijn voordat ik ga schilderen. Anders krijg je vlekken of verf die later loslaat. Ik kom op donderdag even kijken en meten of het zover is. Wilt u tot die tijd de ramen op een kier zetten en de verwarming laag aan laten staan? Dan droogt het sneller. Is het droog, dan begin ik maandag. Is het nog niet droog, dan laat ik u weten wanneer ik opnieuw kom kijken."