Trapgat schilderen begint bij de opname
Een trapgat kost meer tijd dan een kamer door drie dingen: je steiger opbouwen, verplaatsen en afbreken, de trap die werkplek en looproute tegelijk is, en de vele losse onderdelen. Reken je het als een gewone kamer, dan werk je een deel van de klus gratis.
Meet daarom elk onderdeel apart. Een wand langs de trap is geen rechthoek: meet de breedte en de hoogte aan beide kanten, vanaf de treden tot het plafond, en reken met het gemiddelde van die twee hoogtes. Noteer bij de opname ook:
- Houtwerk: ramen en kozijnen in het trapgat, deuren op de overloop, plinten langs de trap, leuning en het aantal spijlen.
- De trap: aantal treden, open of dicht, geschilderd, gelakt of bekleed. Zit er een loper op, dan horen loper, nietjes en lijmresten verwijderen in je offerte.
- Ondergrond: scheuren in de hoeken, loszittend werk, vlekken die doorbloeden.
- Opstelling: breedte van de trap, waar een steiger kan staan en of er dan nog een doorgang blijft.
- Licht: een raam of lamp schuin langs een hoge wand laat elke oneffenheid zien. Bespreek vooraf hoeveel voorbereiding de klant wil.
Rekenvoorbeeld: zo meet je een trapgat op
Een voorbeeld met verzonnen maten, voor een rechte trap langs één muur. Heeft de trap aan beide kanten een muur, of is er bij de overloop nog een kopse wand, dan meet je die op dezelfde manier en tel je ze erbij.
Met het totaal, het aantal lagen en het rendement van je verf reken je je liters uit, zoals in verfverbruik berekenen. De vlakken in dit voorbeeld:
- Wand langs de trap: 3,8 meter breed, boven de onderste trede 5,0 meter hoog en boven de bovenste trede 2,4 meter. Gemiddeld 3,7 meter, dus 3,8 keer 3,7 is ongeveer 14,1 m².
- Kopse wand aan de onderkant van de trap: zo breed als het trapgat, 0,9 meter, en 5,0 meter hoog. Dat is 4,5 m².
- Plafond boven het trapgat: 3,8 bij 0,9 meter, ongeveer 3,4 m².
- Totaal: 22 m² muur en plafond.
Trapgatsteiger, plateau of ladder: veilig werken
Een ladder op de treden of een plank over de leuning lijkt snel, maar je staat dan op een schuine ondergrond boven een gat. Werk vanaf een stabiele werkvloer. Gangbaar is een trapgatsteiger: een steigerframe met stelpoten op verschillende treden, zodat de werkvloer waterpas staat. Voor lagere trapgaten is er het trapplateau over een paar treden, en voor kort werk op lage stukken een trapladder die volgens de fabrikant geschikt is voor gebruik op een trap.
Een steiger op de trap blokkeert de trap geheel of gedeeltelijk zolang hij staat, ook 's nachts. Kijk bij de opname of er een doorgang blijft. Blijft die er niet, spreek dan af dat de bewoners die dagen beneden of elders slapen, of plan het hoge werk als ze weg zijn.
Leg planken of rubber doppen onder steigerpoten en plateau. Gelakte treden en trapneuzen beschadigen snel, en dat herstel betaal je zelf.
Werken op hoogte valt onder het Arbobesluit. Het principe: bij valgevaar gaat een veilige werkvloer met leuning voor op losse oplossingen. Wat dat voor jouw opstelling betekent, staat uitgewerkt in de arbocatalogus voor het schilders- en afwerkingsbedrijf.
De volgorde van werken in een trapgat
Werk van boven naar beneden, zodat stof en spatten op werk vallen dat nog moet gebeuren. Of je eerst het hout of eerst de muur doet, is een keuze. In deze volgorde gaat het hout voor en zet je de muur daarna strak tegen het hout:
- Trap, leuning en overloop afdekken. Zet de afdekking vast, losse folie op een trap is gevaarlijk.
- Voorbereiden: vullen, schuren, ontstoffen, hoekscheuren dichtzetten.
- Vanaf de steiger eerst het plafond, dan het hoge houtwerk zoals ramen en kozijnen, in alle lagen. Daarna de hoge wanden.
- De steiger gaat pas weg als de hoge wanden klaar zijn en het hoge houtwerk droog genoeg is. Kijk op het technisch blad hoe lang dat duurt.
- Steiger weg. Dan het lage deel van de wand langs de trap, deuren, plinten, leuning en spijlen.
- Als laatste de treden, van boven naar beneden.
Trap lakken in een trapgat: om en om, met de juiste lak
Gebruik een slijtvaste lak die volgens het etiket geschikt is voor trappen en vloeren. Ontvet en schuur de treden goed, op de trapneus slijt lak het eerst. Hoe hoger de glans, hoe gladder de trede: bespreek dat met de klant.
Lak om en om: eerst de even treden, en als die beloopbaar zijn de oneven. Markeer de beloopbare treden met een lint of briefje aan de leuning en zet niets op de treden zelf. Op het technisch blad staat wanneer de lak beloopbaar is en wanneer hij volledig belast mag worden.
Om en om lopen met grote stappen is lastig voor ouderen, kleine kinderen of iemand die iets draagt. Bespreek dat vooraf. Soms is het beter dat de bewoners een nacht beneden of elders slapen.
Zet de afspraken in een bericht. Bijvoorbeeld: 'Maandag tot en met donderdag staat de steiger op de trap. Er blijft een smalle doorgang, zet die dagen niets op de trap. Vrijdag en zaterdag lak ik de treden om en om. Loop alleen over de treden waar het lint aan de leuning hangt. Sleep er geen zware dingen over tot de lak volledig belastbaar is.'
Uren en steiger meerekenen: rekenvoorbeeld trapgat
Splits het trapgat in opbouw, het werk zelf en afbreken. Hoe je uren en materiaal tot een prijs maakt, lees je in schilderwerk prijzen berekenen. Huur je de steiger, reken dan ook de huur, het halen en het terugbrengen mee.
Een voorbeeld met verzonnen uren voor het trapgat hierboven. Stel dat je 22 m² muur en plafond in een gewone kamer in 3,5 uur twee keer rolt. In het trapgat reken je opbouwen 1,5 uur, verplaatsen 1 uur, het rollen zelf 5 uur omdat je op een steiger langzamer werkt, en afbreken 1 uur. Dat is 8,5 uur, zonder afdekken en voorbereiden.
De trap reken je apart. Stel: 13 dichte treden. Ontvetten en schuren 2 uur, per helft van de treden 1 uur per laag, bij twee lagen dus 4 uur, plus tussenschuren 1 uur. Dat is 7 uur werk, verdeeld over meerdere dagen door de droogtijd.
Je eigen getallen haal je uit eerdere klussen. Houd bij het volgende trapgat bij wat opbouwen en de trap echt kosten, zoals in nacalculatie schilderwerk.
Offerteregels voor een trapgat: voorbeeld
Zet het trapgat als eigen onderdeel in je offerte, niet weggestopt bij de hal. Dan ziet de klant waarom het meer kost dan een slaapkamer. Bijvoorbeeld:
- Wanden en plafond trapgat, 22 m², twee lagen.
- Trapgatsteiger: opbouwen, verplaatsen en afbreken.
- Houtwerk per onderdeel: raam, kozijnen, deuren, leuning, spijlen.
- Trap, 13 treden: ontvetten, schuren, twee lagen trap- en vloerlak, om en om.
- Trap beperkt bruikbaar: de dagen van de steiger en het lakken, zoals afgesproken.
- Niet inbegrepen: herstel van losse of kapotte treden. Komt dat tijdens het werk naar boven, dan is het meerwerk dat je vooraf afspreekt.